Variatie is belangrijk voor een gezond microbioom
Volgens een recent wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd in Journal of Animal Science, geeft bijna de helft van de hondeneigenaren elke dag exact hetzelfde hondenvoer aan hun hond: hetzelfde merk en dezelfde smaak. Heel vaak is dat kip.
Zou jij iedere dag, iedere maaltijd, dezelfde boterham willen eten? Nee toch? Het is niet alleen heel saai voor een hond, maar het heeft ook een nadelige invloed op de gezondheid van de darmen.
Voor honden met gevoelige darmen kan consistentie op korte termijn helpen, maar langdurige eentonigheid in het dieet heeft een negatieve impact op de diversiteit van het microbioom. Je creëert daarmee na verloop van tijd een minder veerkrachtig darmecosysteem. Verschillende eiwitten, vezels en plantaardige stoffen voeden verschillende gunstige bacteriën. Variatie is de sleutel tot een evenwichtig microbioom en gezonde darmen.
Het is ook nog eens leuk om te ontdekken wat jouw hond lekker vindt en waar zijn voorkeur naar uit gaat! Op de foto zie je Ventoux met een heerlijk gevarieerde maaltijd met o.a. KVV rund, pompoen, bottenbouillon, eitje, granaatappelpitjes, kokosrasp, bijenpollen, sardine olie en blauwe besjes. Smullen toch?
Groenten zorgen voor meer variatie
Variatie is niet alleen belangrijk om de darmen gezond te houden, maar het is voor je hond ook veel fijner om niet altijd maar diezelfde brok te moeten eten. Naast meer variatie in de eiwitten, is het toevoegen van groenten voor de hond ook gewoon lekker!
Groenten bevatten oplosbare vezels (prebiotica) en plantaardige stoffen die de gunstige darmbacteriën voeden. Ze fermenteren in de dikke darm en vormen korte keten vetzuren die ontstekingen verminderen en de darmgezondheid bevorderen.
Wil je de voeding van je hond een boost geven? Hieronder bespreken we 10 groenten die gezond zijn voor honden en die de meeste honden ook lekker vinden! Biologisch is natuurlijk de beste keuze, omdat daar geen gifstoffen in zitten die schadelijk zijn voor de gezondheid en het microbioom.
Hoe geef je de groenten?
Groenten geef je als onderdeel van de maaltijd, als traktatie of als topping. Qua hoeveelheid kun je ervan uitgaan dat 10% van de dagelijkse maaltijden uit groenten mag bestaan.
- Als je hond nog nooit groenten heeft gegeten, is het raadzaam dit voorzichtig op te bouwen. Je wilt ten slotte voorkomen dat de darmen van slag raken en je hond buikpijn krijgt. Je kunt gasvorming of buikkrampen voorkomen door de groenten goed te koken of te stomen. Let goed op hoe je hond reageert op de groenten!
- Rauw of gekookt, hierover verderop in dit artikel meer.
- Heeft je hond hele gevoelige darmen, dan is het raadzaam eerst te overleggen met een voedingsdeskundige.
Pompoen
Gekookte of gestoomde pompoen is een bron van prebiotische vezels en kan ondersteunend zijn bij darmklachten. Volgens Dr. Karen Becker is 1 theelepel puree per 5 kg lichaamsgewicht voldoende voor een goede darmgezondheid.
Tip: Pompoen is niet het hele jaar door beschikbaar. Doe daarom de gekookte puree in ijsblokjesvormen en vries het in. Je kunt dan af en toe een blokje laten ontdooien en aan je hond geven.
Bloemkool
Niet alleen de bloemkool zelf, maar ook het áfval is gezond. Als we bloemkool klaar maken voor onszelf, dan gooien we de bladeren vaak weg. Maar dat is zonde, want ook hier zitten waardevolle voedingsstoffen in!
Carol Hughes van Biome4Pets zegt hier het volgende over:
Vanuit het perspectief van het microbioom fungeren bloemkoolbladeren als prebiotisch voedsel, dat de groei stimuleert van vezelminnende bacteriën die gunstige korte-keten vetzuren produceren. Geef fijngehakte of licht gepulseerde bloemkoolbladeren in kleine hoeveelheden, samen met andere voedingsmiddelen.
Rauwe bloemkoolbladeren zijn:
- suikerarm en zetmeelarm (ideaal voor gevoelige darmen)
- rijk aan vezels die de gunstige darmbacteriën voeden
- vol antioxidanten die darmontstekingen verminderen
- een natuurlijke bron van vitamine C, K, foliumzuur en B6
Wortelgroenten
Biologische wortelgroenten bevatten levende microben uit gezonde grond (zelfs na het wassen!), die kunnen helpen het microbioom van je hond te herstellen en de spijsvertering, het immuunsysteem en het algehele welzijn te ondersteunen. Dit geldt niet alleen voor wortels, maar natuurlijk ook voor alle andere groenten die onder de grond groeien. Denk aan rode biet, pastinaak en aardappel.
Tomaten
Tomaten zijn een rijke bron van lycopeen. Lycopeen stimuleert apoptose (het proces waarbij een cel zichzelf van binnenuit vernietigt als hij beschadigd, overbodig of ongezond is). Het koken verhoogt de hoeveelheid biologisch beschikbare lycopeen met 50%. Maar aan de andere kant vermindert koken het vitamine C-gehalte in tomaten met 29%.
Zoete aardappel
Door de zoete smaak vinden veel honden dit lekker. Zoete aardappelen zitten vol met bètacaroteen, prebiotische vezels en anthocyanen. Deze antioxidanten ondersteunen het verouderende immuunsysteem en bestrijden. Altijd gekookt of gestoomd geven! Geef nooit rauwe zoete aardappel. Dit is te zwaar voor de vertering en kan zelfs schadelijk zijn.
Spruitjes
Spruitjes bevatten vezels die goed zijn voor de darmflora en ze bevatten ook flavonoïden, lignanen en chlorofyl. Ze zijn rijk aan voedingsstoffen en een goede bron van vitamine K, vitamine C, foliumzuur en selenium. De meeste honden geven de voorkeur aan zacht gekookte of gestoomde spruitjes. Als je hond ze nog nooit heeft gegeten, kan zachtjes stomen de gasvorming verminderen totdat het lichaam van je hond aan de nieuwe groente gewend is.
Paprika’s
Paprika’s zijn zoet en lekker knapperig. Mijn honden zijn er dol op! Ze zijn niet alleen lekker, maar zijn ook rijk aan voedingsstoffen die de gezondheid kunnen bevorderen door hun antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen.
Witlof
Nog nooit heb ik een hond gehad die dit lekker vond, totdat Bowie en Eefje erom smeekten. Het is vooral de lekkere crunch van rauwe witlof waar ze gek op zijn.
Onderzoek heeft aangetoond dat de bioactieve stoffen in witlof, zoals cichoreizuur en inuline, de gezondheid van huisdieren kunnen ondersteunen. Cichorei is een rijke bron van inuline, wat een voedzame voedingsbron is voor het darmmicrobioom. Niet alleen lekker voor je hond, maar dus ook voor de darmbacteriën!
Sperziebonen
Naast hun knapperige textuur bieden sperzieboontjes een breed scala aan voedingsstoffen, zoals polyfenolen, vezels en zelfs vitamine C. Rauwe sperziebonen bevatten de stof lectine, wat bij mensen en honden voor darmklachten kan zorgen. Door de bonen zo’n 15 minuten te koken, wordt de lectine geneutraliseerd en zijn de sperziebonen eetbaar.
Knoflook
Over knoflook bestaan veel misverstanden. Knoflook is in grote hoeveelheden giftig voor mens en hond. Maar in afgepaste hoeveelheden biedt knoflook heel veel voordelen voor de gezondheid, het microbioom en de hersenen. Het bevat o.a. krachtige antioxidanten en de stof allicine, die ontstekingsremmend en antibacterieel werkt. Knoflook draagt ook bij aan gezonde bloedvaten.
Hoeveel mag een hond dan hebben? Een hond van 10-15 kg mag volgens Dr. Karen Becker 1 teentje per dag eten.
Tip: De werkzame stof allicine komt pas vrij wanneer de knoflook wordt geperst of gesneden. Laat het na het snijden zo’n 10 minuten liggen voordat je het gebruikt om zo de gezondheidseffecten te maximaliseren.
Lust je hond geen groenten?
Als je hond geen fan is van rauwe groenten, kan het helpen om de groenten zachtjes te koken en/of een beetje door het gewone voer te mengen. Aangezien het aanbod aan groenten heel divers is, zou je ook kunnen gaan experimenteren. Heb je al spruitjes, rode biet, witlof of paprika geprobeerd?
Rauw of gekookt?
Rauwe groenten zijn rijk aan vezels en voedingsstoffen. Maar sommige groenten zijn misschien nog wel gezonder wanneer ze gekookt zijn. Gekookte groenten zijn ook beter verteerbaar.
- Koken maakt de calcium in spinazie makkelijker opneembaar en verlaagt het oxalaatgehalte.
- Asperges hebben taaie celwanden, dus koken helpt ze af te breken – waardoor de vitamines B9, C en E beter beschikbaar komen.
- Wanneer champignons gekookt worden, komt de antioxidant ergothioneïne vrij. Dit helpt beschermen tegen schade door vrije radicalen.
- Het bètacaroteengehalte in wortels neemt toe door koken, wat de ogen en het immuunsysteem nog beter ondersteunt.
- Paprika’s profiteren van koken omdat hierdoor antioxidanten uit de celwanden vrijkomen – maar net als bij tomaten neemt het vitamine C-gehalte af door koken.
- Net als bij paprika’s zijn de antioxidanten in sperziebonen beter beschikbaar wanneer ze gekookt zijn.
Fermenteren
Het toevoegen van gefermenteerde groenten aan de maaltijden van je huisdier heeft extra voordelen. Gefermenteerde groenten zijn een krachtige bron van prebiotische vezels en probiotica.
- Ze bevatten over het algemeen wel veel zout. Het is raadzaam om de groenten eerst goed af te spoelen voordat je ze aan je hond geeft.
- Dagelijks 1/4 tot 1/2 theelepel per 10 kg lichaamsgewicht heeft al een positief effect op het microbioom.
Tip: Bio groenten bokashi is een kant en klaar product met o.a. wortel en aardpeer.
Welke groenten vermijden?
Uien en prei mag je helemaal niet geven aan een hond. Leden van de uienfamilie bevatten diverse organische zwavelverbindingen en polyfenolen die een enorm potentieel hebben voor een optimale gezondheid bij mensen, maar diezelfde verbindingen kunnen een hond ziek maken. Volgens een studie gepubliceerd in Interdisciplinary Toxicology kunnen de stoffen in uien de rode bloedcellen van een huisdier beschadigen en zelfs een vorm van bloedarmoede veroorzaken waarbij rode bloedcellen sneller worden afgebroken dan het beenmerg ze kan aanmaken.
De avocado is potentieel giftig voor honden. Er wordt vaak gezegd dat avocado’s giftig zijn, maar dat betreft vooral de pit, de bladeren en de schil. Deze onderdelen bevatten veel persine, een schimmelwerende toxine. In het vruchtvlees zit ook persine, maar de hoeveelheid is verwaarloosbaar.
Groenten in blik of pot bevatten vaak zout, kruiden of conserveringsmiddelen. Dit kun je beter niet geven. Pas ook op met het geven van groenten die je zelf hebt verwerkt in een gerecht, vanwege het toegevoegde zout.
Deskundig advies
Heeft jouw hond gevoelige darmen en wil je je hond helpen door gezondere en gevarieerdere voeding te geven? Dan kun je terecht bij een hondenvoedingsdeskundige. Voeding betreft vaak maatwerk, zeker bij honden die kampen met darmproblemen, ontstekingen of allergieën.
Referenties
- Pawanpreet Singh, Sydney Banton, Michael von Massow, Zhe Peng, Guido Bosch, Christopher Pf Marinangeli, Anna K Shoveller, Does quantity equal quality? Source of protein influences American dog owner purchasing decisions more than the quantity of protein in the absence of marketing claims, Journal of Animal Science, 2026;, skag136, https://doi.org/10.1093/jas/skag136
- Pilla R and Suchodolski JS (2020) The Role of the Canine Gut Microbiome and Metabolome in Health and Gastrointestinal Disease. Front. Vet. Sci. 6:498. doi: 10.3389/fvets.2019.00498
- Rachel Pilla, Jan S. Suchodolski,The Gut Microbiome of Dogs and Cats, and the Influence of Diet, Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, Volume 51, Issue 3, 2021, Pages 605-621, ISSN 0195-5616, ISBN 9780323778671, https://doi.org/10.1016/j.cvsm.2021.01.002.
- Kim, H., Chae, Y., Cho, J.H. et al. Understanding the diversity and roles of the canine gut microbiome. J Animal Sci Biotechnol 16, 95 (2025). https://doi.org/10.1186/s40104-025-01235-4
- Kovalkovičová N, Sutiaková I, Pistl J, Sutiak V. Some food toxic for pets. Interdiscip Toxicol. 2009 Sep;2(3):169-76. doi: 10.2478/v10102-009-0012-4. Epub 2009 Sep 28. PMID: 21217849; PMCID: PMC2984110.
- Davenport, G.M., Shoveller, A.K., Hayek, M., Massimino, S., Halsey, L., Minikhiem, D., Flickinger, E., Roth, G. and Ingram, D. (2012), Tolerance and safety of an avocado-based ingredient for adult dogs. FASEB J, 26: 825.1-825.1. https://doi.org/10.1096/fasebj.26.1_supplement.825.1
- Yamato O, Tsuneyoshi T, Ushijima M, Jikihara H, Yabuki A. Safety and efficacy of aged garlic extract in dogs: upregulation of the nuclear factor erythroid 2-related factor 2 (Nrf2) signaling pathway and Nrf2-regulated phase II antioxidant enzymes. BMC Vet Res. 2018 Nov 29;14(1):373. doi: 10.1186/s12917-018-1699-2. PMID: 30497454; PMCID: PMC6267818.
- Reilly LM, He F, Rodriguez-Zas SL, Southey BR, Hoke JM, Davenport GM, de Godoy MRC. Use of Legumes and Yeast as Novel Dietary Protein Sources in Extruded Canine Diets. Front Vet Sci. 2021 Jun 4;8:667642. doi: 10.3389/fvets.2021.667642. PMID: 34150888; PMCID: PMC8212060.
- Behra, J., Altered Non-Coding RNA-Histone Acetylation Regulatory Circuit Is Associated With Cognitive Impairment via Gut Dysbiosis in Aging Mice, Published Online: Faseb Journal, 1 Apr 2019, Abstract Number:714.3
- Green Beans: Crunchy Green Goodness with a Hidden Perk
Credits
Dit artikel is geschreven door Debby van Dongen, eigenaar van Doggo.nl.
