Kijk vooral naar je hond
Voor veel honden is er bijna niets mooier dan een dagje strand. Zodra hun poten het zand raken, gaat de neus omlaag en begint het avontuur. Er wordt gerend, gegraven, gesnuffeld en misschien wel gezwommen. Waar wij genieten van zon, zee en uitzicht, ontdekt een hond een wereld vol geuren, beweging en nieuwe indrukken. Dit artikel gaat vooral over strandbezoek op warme zomerdagen, wanneer veel mensen samen met hun hond verkoeling zoeken aan zee.
Juist dat enthousiasme maakt een stranddag zo leuk, maar ook verraderlijk. Veel honden gaan enthousiast door, ook wanneer hun lichaam eigenlijk rust nodig heeft. Juist wij als eigenaar spelen daarin een belangrijke rol. Door steeds opnieuw een bal of speeltje te gooien, moedigen we onze hond aan om door te gaan, terwijl hij zijn eigen grenzen niet altijd bewaakt.
Als eigenaar is het daarom belangrijk niet alleen te kijken naar wat je hond doet, maar vooral naar wat hij nodig heeft. Met een beetje voorbereiding en kennis kun je veel problemen voorkomen en samen onbezorgd genieten.
Om de signalen van je hond goed te kunnen herkennen, helpt het om eerst te begrijpen hoe zijn lichaam met warmte omgaat. Dat werkt namelijk heel anders dan bij mensen.
Waarom een hond sneller oververhit raakt
Een hond regelt zijn lichaamstemperatuur heel anders dan wij. Mensen kunnen hun warmte kwijt door over vrijwel het hele lichaam te zweten. Honden kunnen dat niet. Zij raken hun warmte vooral kwijt door te hijgen en in beperkte mate via de voetzolen.
Bij warm weer of tijdens intensieve inspanning kan dat natuurlijke koelsysteem tekortschieten. De lichaamstemperatuur loopt dan steeds verder op. Zwemmen helpt een hond wel af te koelen, maar wanneer hij fanatiek blijft zwemmen en apporteren, produceert hij tegelijkertijd ook veel warmte. Daardoor kan hij zelfs ín het water oververhit raken.
De normale lichaamstemperatuur van een hond ligt tussen 38,0 en 39,0 °C. Vanaf ongeveer 40 °C is sprake van oververhitting. Rond 41 °C kunnen levensbedreigende complicaties ontstaan.
Juist tijdens een stranddag komen warmte en inspanning samen. Hoe snel een hond oververhit raakt, verschilt echter per hond. Oudere honden, kortsnuitige rassen, honden met overgewicht en honden met een verminderde conditie lopen meer risico. Ook pups zijn gevoeliger voor warmte. Kijk daarom niet alleen naar de temperatuur, maar vooral naar wat jouw hond onder de omstandigheden van dat moment aankan.
Waarom apporteren meer vraagt dan veel mensen beseffen
Voor veel honden is apporteren het mooiste spel dat er is. Ze blijven enthousiast doorgaan, vaak zonder ook maar een moment te twijfelen.
Apporteren op het strand vraagt veel van het lichaam. Rennen door los zand kost veel energie, zeker wanneer een bal of speeltje met een werpstok steeds opnieuw ver wordt weggegooid.
Ook apporteren uit zee is intensief. Tijdens het zwemmen blijft een hond warmte produceren en krijgt hij bovendien gemakkelijk kleine hoeveelheden zeewater binnen.
Veel honden stoppen niet uit zichzelf. Hun enthousiasme en de samenwerking met hun eigenaar zorgen ervoor dat ze hun grenzen blijven verleggen. Dat betekent echter niet dat hun lichaam de inspanning nog aankan. Juist daarom is het onze verantwoordelijkheid om op tijd een rustpauze in te lassen of het spel te beëindigen. Kijk niet alleen naar wat je hond wil doen, maar vooral naar wat hij lichamelijk aankan.
Oververhitting herkennen
Oververhitting is een levensbedreigende aandoening waarbij het lichaam zichzelf niet meer voldoende kan afkoelen. Hierdoor kunnen organen en de hersenen beschadigd raken. Zonder snelle behandeling kan een hond eraan overlijden.
Let daarom op signalen zoals:
- extreem of onafgebroken hijgen;
- veel kwijlen;
- een felrode, donkerrode of paarsige tong;
- sloomheid of juist onrust;
- niet meer willen lopen;
- wankelen;
- braken of diarree;
- een glazige blik;
- instorten of bewusteloos raken.
Wacht niet tot een hond omvalt. Hoe eerder je de eerste signalen herkent, hoe groter de kans dat je ernstigere problemen voorkomt. Zie je één of meerdere van deze signalen, onderneem dan direct actie.
Wat moet je doen?
Breng je hond zo snel mogelijk naar een koele plek. Is er op het strand geen schaduw, laat hem dan rustig met zijn buik en poten in het ondiepe water staan en ondersteun hem daarbij.
Koel vervolgens het hele lichaam met koel water. Besteed extra aandacht aan de liezen, waar veel bloedvaten dicht onder de huid liggen. Gebruik géén ijswater en dompel je hond niet onder in ijskoud water. Door de plotselinge sterke afkoeling vernauwen de bloedvaten, waardoor de warmte minder goed afgevoerd kan worden.
Koele natte handdoeken kunnen helpen om de hond verder af te koelen. Leg ze bij voorkeur in de liezen en houd ze koel door ze regelmatig opnieuw nat te maken. Dek de hond niet volledig af met natte handdoeken, omdat de lichaamswarmte dan juist minder goed kan ontsnappen.
Neem direct contact op met een dierenarts en blijf tijdens het vervoer koelen. Ook wanneer je hond weer opknapt, is controle door een dierenarts noodzakelijk.
Zoutwater: het gevaar dat je niet ziet
Naast oververhitting is er nog een risico dat veel hondeneigenaren onderschatten: zoutvergiftiging. Anders dan veel mensen denken ontstaat die meestal niet doordat een hond ineens een grote hoeveelheid zeewater drinkt. Juist het ongemerkt binnenkrijgen van kleine hoeveelheden maakt het verraderlijk.
De hond drinkt uit zee omdat hij dorst heeft, krijgt water binnen tijdens het zwemmen, slikt kleine hoeveelheden in wanneer hij een bal of speeltje uit zee haalt en likt na afloop zijn natte vacht en poten droog.
Vooral fanatieke apporteerders kunnen daardoor ongemerkt veel zout binnenkrijgen. Een ernstige zoutvergiftiging is levensbedreigend en vraagt altijd om snelle veterinaire hulp.
Herken de signalen
Let tijdens en na een strandbezoek onder andere op:
- braken of diarree;
- opvallend veel dorst;
- sloomheid;
- een wankele of stijve manier van lopen;
- trillen;
- toevallen;
- afwijkend gedrag of verwardheid.
Herken je deze verschijnselen of weet je dat je hond veel zeewater heeft binnengekregen? Neem dan direct contact op met een dierenarts.
Zo voorkom je problemen
Met een paar eenvoudige gewoontes kun je de kans op problemen aanzienlijk verkleinen.
- Laat je hond vóór hij de zee in gaat eerst vers drinkwater drinken en bied dit tijdens jullie strandbezoek regelmatig opnieuw aan.
- Zorg voor voldoende rust, passend bij je hond en de omstandigheden. Laat je hond tussendoor afkoelen en bied een schaduwrijke plek waar hij kan ontspannen.
- Beperk het gooien van een bal of ander apporteerspeelgoed. Honden stoppen vaak niet uit zichzelf, ook niet wanneer hun lichaam daar wel om vraagt. Neem daarom zelf op tijd het besluit om het spel te beëindigen. Kies bij voorkeur voor een goed zichtbaar drijfspeeltje dat je hond gemakkelijk van het wateroppervlak kan oppakken. Dat verkleint de kans dat hij tijdens het apporteren zout water binnenkrijgt.
- Spoel na afloop zout en zand met zoet water uit de vacht en droog je hond goed af. Daarmee verklein je ook de hoeveelheid zout die hij tijdens het drooglikken alsnog binnenkrijgt.
Nog een paar aandachtspunten
Controleer regelmatig waar je hond mee bezig is. Aangespoelde kwallen kunnen nog steeds steken, scherpe schelpen kunnen verwondingen veroorzaken en op sommige dagen kan veel zeeschuim ongewenste stoffen bevatten.
Controleer ook vooraf de plaatselijke strandregels. Op veel stranden gelden tijdens het hoogseizoen of het broedseizoen aangepaste regels of een aanlijnplicht.
En vergeet niet dat je het strand deelt met anderen. Houd rekening met wandelaars, zwemmers en andere honden en geef zeehonden en broedende vogels de rust die ze nodig hebben.
Zeven strandtips
✔ Ga vroeg in de ochtend of later op de avond. Vermijd de heetste uren van de dag.
✔ Neem voldoende vers drinkwater mee en bied dit regelmatig aan. Zo help je uitdroging te voorkomen en is de verleiding om uit zee te drinken kleiner.
✔ Neem een parasol, windscherm of hondenstrandtentje mee. Schaduw helpt oververhitting te voorkomen en biedt je hond een fijne plek om af te koelen en te ontspannen.
✔ Kijk naar wat je hond nodig heeft en herken de signalen van oververhitting. Zorg voor voldoende rust, passend bij je hond en de omstandigheden.
✔ Bescherm je hond tegen de zon. Honden kunnen ook verbranden, vooral op dunbehaarde plekken zoals de neus, oorranden en buik. Gebruik zo nodig een speciale zonnebrandcrème voor honden.
✔ Vermijd op warme dagen intensieve spelletjes zoals apporteren. Laat je hond op zijn eigen tempo genieten van wandelen, snuffelen of pootjebaden.
✔ Sluit de stranddag rustig af. Spoel je hond af met zoet water, droog hem goed af en controleer meteen zijn voetzolen, huid en vacht op schelpen, wondjes, teken of achtergebleven zand.
Samen genieten
Een geslaagde stranddag hoeft niet te bestaan uit eindeloos zwemmen of apporteren. Voor veel honden zit het plezier juist in de eenvoudige dingen: samen langs de vloedlijn wandelen, nieuwe geuren ontdekken, een kuil graven of even pootjebaden.
Niet iedere strandwandeling hoeft actief te zijn. Even samen zitten, naar de golven kijken of je hond rustig laten snuffelen kan minstens zo waardevol zijn. Juist die momenten geven veel honden de gelegenheid om alle indrukken te verwerken.
Een ontspannen hond is niet de hond die het hardst rent of het vaakst een bal uit zee haalt. Het is de hond waarvan zijn eigenaar op tijd ziet wat hij nodig heeft.
Wie goed leert kijken naar zijn hond, voorkomt niet alleen problemen, maar geniet ook meer van alles wat een dag aan zee samen zo bijzonder maakt.
Meer lezen?
Dit artikel is gebaseerd op inzichten uit Reizen met je hond – Ontspannen samen op pad van Trudie Rutten. Wil je meer praktische tips over veilig en ontspannen reizen met je hond? Op www.hondenaanboord.nl vind je meer informatie over het boek en kun je het rechtstreeks bestellen.
Meer weten?
Dit artikel richt zich op een veilige stranddag tijdens warme zomerdagen. Lees ook het Doggo-artikel Hond en water.
In Reizen met je hond – Ontspannen samen op pad ga ik uitgebreider in op onderwerpen als zwemvaardigheid, waterkwaliteit, stroming, muien, het gebruik van een zwemvest en andere aandachtspunten voor veilig recreëren aan en op het water.
Credits
Trudie Rutten is hondengedragstherapeut en auteur van Reizen met je hond – Ontspannen samen op pad. Vanuit haar jarenlange praktijkervaring en passie voor reizen met honden helpt zij hondeneigenaren om veilig, verantwoord en ontspannen samen op pad te gaan. In haar boek combineert zij gedragskennis met praktische adviezen voor iedere reis, waarbij het fysieke én mentale welzijn van de hond centraal staat en hij wordt beschouwd als een volwaardige reisgenoot.
